به او داده ، بدون آنكه بر نفس خويش چيزى تحميل كند ، ناخودآگاه انفاق مىكند . هر كه مى خواهد صفت ترس را از خويش بزدايد و آن را به صفت شجاعت تبديل كند ، بايد با مخالفت با ترس ، به مبارزه با آن برخيزد . اين گونه مخالفت پيوسته ، نخست اين پليدى را ضعيف مىكند و با گذشت زمان ، آن را از ميان مى برد و اين چنين ، رذيلت پيشگفته ، به فضيلت بدل مى گردد . بهترين گواه در درستى اين سخن ، به دست آمدن ملكهء تخصّص در علوم گوناگون در پرتو عمل و مداومت و به دست آمدن ملكهء عدالت در پرتو مخالفت با هوى وهوس است . همان گونه كه كار و پيوستگى در دانش ، تخصّص به ارمغان مى آورد ، كار و پيوستگى ، موجب زدوده شدن پليديها و نشاندن درخت فضايل و حتى رسيدن به ملكه هاى فاضله براى شخص مى گردد ، چنان كه مخالفت با نفس امّاره و هواها و هوسها ، موجب چيرگى بر آنها و ريشه كن كردنشان مى گردد . قرآن با تكرار امر به تقوا و حتّى با دستور به تقوا در آغاز اين كتاب آسمانى ، باور علماى علم اخلاق را تأييد مىكند ، آنجا كه مى فرمايد : ( الم ذلك الكتاب لا ريب فيه هديً للمتّقين . ) الف . لام . ميم . اين كتاب كه شكى در آن نيست ، براى پرهيزگاران هدايت است . اين حقيقت را بايد دريافت كه ممكن نيست افراد غير متّقى را به سبب رسوخ پليديها در ايشان ، هدايت كرد . قرآن نيز بارها انسان را به مخالفت با هوى و هوس ، فراخوانده و آن را ميزان سعادت دانسته است . خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد : ( فامّا من طغي . و آثر الحياه الدّنيا . فانّ الجحيم هي المأوي . و امّا من خاف مقام ربّه و نهي النّفس عن الهوي . فانّ الجنّه هي المأوي . ) پس ، هر كه طغيان كرده ، و زندگى اين جهانى را برگزيده ، جهنم جايگاه